|
|
|
Neysluáhrif
Vímuáhrif af kókaín koma mjög fljótt fram, næstum samstundis þegar kókaín er sprautað í æð eða reykt (krakk) og innan 5 mínútna þegar kókaín er sogið upp í nös. Að sama skapi stendur víman frekar stutt, eftir 15-30 mínútur hefur hún náð hámarki og er horfin að mestu innan klukkustundar.
Þau áhrif,sem kókaín í smáum skömmtum hefur á neytandann eru:
- Það veldur gervivellíðan, þ.e. euphory. Þessu tengist sterk tilfinning andlegrar og líkamlegrar orku, er stafar af örvandi áhrifum dopamins á miðtaugakertið.
- Örvun miðtaugakerfisins, er kemur fram í aukinni skerpu og viðbragðsstöðu, er stafar af auknum sympaticus tonus í miðtaugakerfinu. Þessu fylgir bæling á REM-svefni, bæling á hungurtilfinningu, útvíkkun sjáaldra (mydríasis), aukinn öndunarhraði og auknar vöðvahreyfingar.
- Áhrif á hjarta og æðakerfi. Litlir skammtar af kókaíni geta hægt á hjartsláttarhraða vegna örvunar á vagustauginni, en skammtar af meðalstærð framkalla aukinn hraða á hjartslætti og samdrátt í æðum, er aftur leiðir til þess að blóðþrýstingur hækkar. Aukin starfsemi vöðvakerfisins og sú hitamyndun, er af henni leiðir, samfara því, að æðar í húð dragast saman og hindra að blóðið nái greiðlega til húðarinnar, getur hindrað kælingu og leitt til þess að hitinn safnist fyrir í líkamanum. Við það hækkar líkamshitinn. Reyndar er álitið að kókaín geti einnig haft áhrif beint á þær stöðvar heilans, er sjá um að hafa stjórn í líkamshita.
Áhrif stórra skammta af kókaíni:
- Líkamleg einkenni geta birst með hita, svitakófi, svima, ógleði eða lystarleysi, höfuðverkjum, krampa eða skjálfta í vöðvum og óskýrri sjón.
- Svefntruflandi áhrif aukast og getur langvarandi svefnleysi leitt til þess að neytandinn ruglist eða örmagnist.
- Geðtruflanir eru algengar, ýmist sem ástand, er svipar til maniu, með örlæti og óeðlilegri vellíðan (eufory), eða ástand, er svipar til þunglyndis með mikilli vanlíðan. Oft kemur fram ástand, er líkist geðklofa með ofsóknarranghugmyndum.
- Örvandi áhrifum hinna stóru kókaínskammta fylgir fljótlega slæving á miðtaugakerfinu. Sjaldgæft er þó að það leiði til dauða, en slævist stöðvarnar í medulla oblongata getur það orðið banvænt vegna öndunarlömunar.
- Of stórir skammtar af kókaín geta leitt til alvarlegra krampakasta sem geta leitt til dauða.
- Stórir skammtar af kókaín geta hækkað hitastig líkamans það mikið, að við ákveðnar aðstæður er afleiðingin dauði.
- Neysla kókaíns leiðir til mikils álags á hjartanu og æðakerfinu. Afleiðingarnar geta verið hjartsláttaróregla, lömun hjartavöðvans og heilablóðfall. Eru mörg dauðsföll þekkt vegna þessa. Mikil neysla kókaíns getur verið sérlega hættuleg fyrir þá, sem hafa sjúkdóma í hjarta og æðakerfi. Einstakur skammtur af kókaíni, 1-2 grömm að stærð, getur verið banvænn. Sumir neytendur eru mun næmari og geta dáið vegna skyndilegrar hjartabilunar af skömmtum, sem eru ekki stærri en 20 mg.
- Einnig má nefna að áhrif á æðakerfið koma stundum fram sem kynferðisleg vangeta hjá körlum.
Endurtekin neysla kókaíns getur haft margvíslegar skaðlegar afleiðingar fyrir líffæri og líkama neytandans t.d.:
- Þegar kókaín er hvað eftir annað sogið upp í nös getur það leitt til sára á slímhúð nefsins. Samdráttur í æðum þeim, er næra slímhúðina og beinið í miðsnesinu, getur leitt til þess, að þar myndist drep og gat myndast á miðsnesið.
- Sífellt lystarleysi getur leitt til mikillar megrunar með tilheyrandi vítamín og næringarskorti (hörgulsjúkdómar).
- Langvarandi svefnleysi leiðir oft til þess, að neytandinn ruglast. Hann getur einnig þjáðst af stöðugri þreytu, þunglyndi, óþoli og skorti á kyngetu og lífslöngun.
- Og síðast en ekki síst hversu ávanabindandi kókaín er en um það er nánar fjallað í þol og ávanabinding.
Rétt er að vara við því að kókaín-skammtar eru afar sjaldan hreint kókaín heldur er það venjulegast skorið („cuttað“), þ.e. blandað með öðrum efnum til að drýgja það og er ómögulegt fyrir neytandann að segja til um hvaða efni það eru eða hversu mikið er af þeim. Þessi fáfræði getur verið banvæn fyrir neytandann.
|
|
| |